SÁN LỢN – HIỂU THẾ NÀO CHO ĐÚNG (2)

54255097_10210757564733528_9002571401709748224_n

Sau khi đăng bài về sán lợn, tôi rất vui vì có rất nhiều bạn hiểu được ý nghĩa của bài viết của tôi. Có 4 vấn đề mà tôi muốn nói trong bài viết, đó là:

(1) Nhiễm sán lợn không phải do ăn thịt heo gạo (lợn gạo) nếu thịt này được nấu chín, mà nguồn nhiễm nguy hiểm hơn nhiều gây các nang sán trên người (dưới da, cơ, mắt, não) là ăn thức ăn (rau cải) hay nước nhiễm trứng sán lợn.

(2) Xét nghiệm máu không có ý nghĩa để sàng lọc nhiễm sán lợn mà chỉ cần khi lâm sàng có dấu hiệu nghi ngờ nhiễm sán lợn tạo ra các nang sán thấy được qua khám lâm sàng, siêu âm hay eosinophil (bạch cầu ái toan) máu cao, lý do là nhiễm sán lợn ở ruột thì không có kháng thể đặc hiệu trong máu, chỉ khi nào có ấu trùng chui vào máu tạo các nang sán thì mới có kháng thể.

(3) Việc báo chí và truyền thông làm rùm ben, tạo scandal gây hoang mang cho mọi người là đáng trách vì gây lãng phí rất lớn về tiền bạc và công sức của mọi người và của ngành y tế (Tình Bắc Ninh chỉ mới vài ngày đã phải tiêu tốn trên 1 tỷ đồng xét nghiệm máu, bao nhiêu gia đình phải lặn lội lên trên Hà Nội làm xét nghiệm máu, ngành y tế phải cho người xuống tận cơ sở để lấy máu làm xét nghiệm gây lãng phí cực kỳ lớn mà cái lợi chỉ cho công ty bán kít xét nghiệm này mà thôi).

(4) Các nhà chuyên môn giải thích cũng chưa rõ ràng làm mọi người hoang mang càng hoang mang hơn, ngoài ra các bác sĩ cũng không giải thích cho người khám mà cũng vẫn đổ xô vào cho chỉ định xét nghiệm máu tìm sán lợn một cách vô ích.

Cũng có bạn hòi tôi thế thì giải thích làm sao khi một cơ sở xét nghiệm rất chuẩn, làm mọi thứ đề chuẩn mà kết quả lại có thể cho [+] giả? Theo tôi thì xét nghiệm ELISA tìm kháng thể đặc hiệu có thể cho [+] giả nếu kháng nguyên sử dụng không đặc hiệu cao. Ngoài ra, xét nghiệm huyết thanh học vẫn là một xét nghiệm gián tiếp nên cho dù thử trong phòng thí nghiệm có độ nhạy cao và độ đặc hiệu cao nhưng khi áp dụng vào cộng đồng thì tính hữu dụng của nó có thể thấp. Vì thông số thật sự hữu dụng đối với các nhà lâm sàng hay điều trị chính là PPV (giá trị tiên đoán +) và NPV (giá trị tiên đoán -). Hai giá trị này chỉ bị ảnh hưởng một phần bởi độ nhạy và độ đặc hiệu của thử nghiệm, trong khi đó lại bị ảnh hưởng khá lớn bởi xác suất chẩn đoán của bác sĩ trước khi đặt bút yêu cầu xét nghiệm. Nếu độ nghi ngờ bệnh nhân bị mắc bệnh cần chẩn đoán càng cao, thì kết quả xét nghiệm càng hữu dụng cho lâm sàng. Còn nếu chỉ cho xét nghiệm cầu may, thì sự hữu dụng lâm sàng của kết quả xét nghiệm càng thấp. Tôi xin attach ở đây bài viết giải thích rõ về ý nghĩa của độ nhạy, độ đặc hiệu, PPV và NPV. Rất tiếc tôi không attach file Pdf được vì không biết cách làm nên phải chuyển qua jpg.

1 2

Xin cảm ơn
Phạm Hùng Vân 20/3/2019